Το γνωστικό αντικείμενο εντάσσεται στο επιστημονικό πεδίο της πολιτικής κοινωνιολογίας και προσεγγίζει το πολιτικό φαινόμενο διερευνώντας τις διεργασίες που λαμβάνουν χώρα έξω και δίπλα από τα κόμματα και τους άλλους «τυπικούς» θεσμούς. Στο πλαίσιο της παρούσας προκήρυξης, επιδιώκεται η εστίαση στα σύγχρονα κοινωνικά κινήματα και στις συναφείς μορφές συλλογικής δράσης. Τα κοινωνικά κινήματα μελετώνται βάσει της δυνατότητάς τους να αναπτύσσουν θεματικά ρεπερτόρια, πολιτικά αιτήματα και μορφές συλλογικής δράσης που αφενός δεν υπόκεινται στους περιορισμούς της κομματικής λειτουργίας, αφετέρου, επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό τη διαμόρφωση της πολιτικής κουλτούρας, της πολιτικής ατζέντας, της πολιτικής συμμετοχής και της πολιτικής συμπεριφοράς.
Στο επίπεδο της εμπειρικής ανάλυσης, το γνωστικό αντικείμενο της υπό πλήρωση θέσης εστιάζει στα σύγχρονα κοινωνικά κινήματα που εμφανίστηκαν στη μεταπολεμική περίοδο και ιδίως σε εκείνα που κάνουν την εμφάνισή τους μετά την κατάρρευση του διπολικού διεθνούς συστήματος και την επικράτηση του νεοφιλελευθερισμού· συνεπώς περιλαμβάνει τα κινήματα κατά της παγκοσμιοποίησης, τα κινήματα κατά της λιτότητας και της ανισοκατανομής του πλούτου, τα κινήματα της προσφυγικής κρίσης, τα κινήματα κοινωνικής αλληλεγγύης, τις διεθνείς ΜΚΟ και τα κινήματα για το περιβάλλον και την κλιματική κρίση, τα δίκτυα και τις υποκουλτούρες της νεανικής αμφισβήτησης, και τα εν γένει κινήματα και οργανώσεις της παγκόσμιας κοινωνίας των πολιτών. Σε ό,τι αφορά την ελληνική περίπτωση μελέτης, η χαρτογράφηση του πεδίου της συλλογικής δράσης συμπληρώνεται με τον κύκλο διαμαρτυρίας που εγκαινιάζεται με την πολυσθενή κρίση που ξεκινάει στις αρχές του 21ου αιώνα (χρηματοπιστωτική κρίση, προσφυγική κρίση, κρίση αντιπροσώπευσης) και στη συνέχεια με την έλευση της εποχής των πολυκρίσεων.
Στο μεθοδολογικό/επιστημολογικό επίπεδο το γνωστικό αντικείμενο συμπλέκεται α) με τα ζητήματα εννοιολόγησης των κοινωνικών κινημάτων σε αντιπαραβολή με άλλους συναφείς μηχανισμούς πολιτικής μεταβολής (επαναστάσεις, εξεγέρσεις, αντι-κινήματα) καθώς και β) με την μεθοδολογική διερεύνηση των τρόπων με τους οποίους τα κινήματα και η συλλογική δράση αλληλεπιδρούν με τους πολιτικούς θεσμούς διαμορφώνοντας νέες μορφές κινητοποίησης/συμμετοχής και νέες κοινότητες αξιών εντός της κοινωνίας των πολιτών. Στην οπτική αυτή εντάσσεται και η συνάρθρωση της έμφυλης διάστασης με τα ρεπερτόρια και τα πρότυπα δράσης των κοινωνικών κινημάτων.
Στο επίπεδο της εμπειρικής ανάλυσης, το γνωστικό αντικείμενο της υπό πλήρωση θέσης εστιάζει στα σύγχρονα κοινωνικά κινήματα που εμφανίστηκαν στη μεταπολεμική περίοδο και ιδίως σε εκείνα που κάνουν την εμφάνισή τους μετά την κατάρρευση του διπολικού διεθνούς συστήματος και την επικράτηση του νεοφιλελευθερισμού· συνεπώς περιλαμβάνει τα κινήματα κατά της παγκοσμιοποίησης, τα κινήματα κατά της λιτότητας και της ανισοκατανομής του πλούτου, τα κινήματα της προσφυγικής κρίσης, τα κινήματα κοινωνικής αλληλεγγύης, τις διεθνείς ΜΚΟ και τα κινήματα για το περιβάλλον και την κλιματική κρίση, τα δίκτυα και τις υποκουλτούρες της νεανικής αμφισβήτησης, και τα εν γένει κινήματα και οργανώσεις της παγκόσμιας κοινωνίας των πολιτών. Σε ό,τι αφορά την ελληνική περίπτωση μελέτης, η χαρτογράφηση του πεδίου της συλλογικής δράσης συμπληρώνεται με τον κύκλο διαμαρτυρίας που εγκαινιάζεται με την πολυσθενή κρίση που ξεκινάει στις αρχές του 21ου αιώνα (χρηματοπιστωτική κρίση, προσφυγική κρίση, κρίση αντιπροσώπευσης) και στη συνέχεια με την έλευση της εποχής των πολυκρίσεων.
Στο μεθοδολογικό/επιστημολογικό επίπεδο το γνωστικό αντικείμενο συμπλέκεται α) με τα ζητήματα εννοιολόγησης των κοινωνικών κινημάτων σε αντιπαραβολή με άλλους συναφείς μηχανισμούς πολιτικής μεταβολής (επαναστάσεις, εξεγέρσεις, αντι-κινήματα) καθώς και β) με την μεθοδολογική διερεύνηση των τρόπων με τους οποίους τα κινήματα και η συλλογική δράση αλληλεπιδρούν με τους πολιτικούς θεσμούς διαμορφώνοντας νέες μορφές κινητοποίησης/συμμετοχής και νέες κοινότητες αξιών εντός της κοινωνίας των πολιτών. Στην οπτική αυτή εντάσσεται και η συνάρθρωση της έμφυλης διάστασης με τα ρεπερτόρια και τα πρότυπα δράσης των κοινωνικών κινημάτων.
Κωδ. Θέσης
APP54111
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ
Σχολή
ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ
Τμήμα
ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ
Ημ/νία ΦΕΚ
2026-02-19
Κατάσταση
Ενταγμένη
Έναρξη προκήρυξης
24/02/2026
Λήξη προκήρυξης
06/04/2026